<< Nowiny | << Archiwum nowin
04 grudnia 2014
reVieW - recenzja dwuportalowa: 'Interstellar' - 9:58 - Veron
Interstellar
S reyserzy, ktrych nowych produkcji wyczekuj jak dugiego weekendu po dugich, rutynowych tygodniach w pracy. Jednym z nich - i jestem pewien, e nie mwi tylko o mojej skromnej osobie - jest Christopher Nolan, jeden z najbardziej inspirujcych, najsprawniejszych obecnie filmowcw w Fabryce Snw. Jego filmy po prostu oglda si. A e jego ostatnie dzieo trafia w klimaty apokaliptyczno-fanastycznonaukowe, nie sposb byo nie wzi go na warsztat reVieW. Jak w oczach Wiktula z GamExe i moich wypada "Interstellar"? Zapraszamy do lektury!

*


Wiktul: Kupno biletu na film o enigmatycznym tytule, reklamowanym przez niewiele mwice trailery, stanowi zawsze spore ryzyko. O czym to bdzie? O mutantach? O zombie? O globalnej zagadzie? O seryjnych mordercach? Nie wiedziaem i uznaem to za komfort, pokadajc zaufanie jedynie w osobie Christophera Nolana. W ramach reVieW przyzwyczailimy was niechccy do recenzji filmw sabych lub rednich. Tym razem jednak...

Veron: ...istniaa nadzieja na film cokolwiek bardziej wartociowy, wanie ze wzgldu na osob reysera. Nolan wyrobi sobie mark speca od "ambitnych blockbusterw", jakkolwiek ambiwalentnie by to nie zabrzmiao. Nie da si zaprzeczy, e do chwili premiery "Interstellar" twrca trylogii o Batmanie w zasadzie nie mia w dorobku zupenie nieudanego filmu - za to co najmniej dwa wybitne (osobicie uwaam, e trzy). Wypracowany styl, pietyzm wykonania, nieprzecitne zdolnoci narracyjne. W jego najnowszym filmie wszystko to znalazo swoje miejsce, nieprawda?

W: Dawno ju nie widziaem rwnie zrcznego poczenia niedopowiedze i stopniowego rozwoju fabuy. Od pocztku wiemy tylko, e akcja toczy si w niedalekiej przyszoci, wiat boryka si z powanymi problemami: brak ywnoci, klski ywioowe, nieokrelona wojna pozbawia USA koniecznoci planowania budetu na armi, a Zwizek Radziecki i bycie rolnikiem to co wrcz urzdowo "fajnego". Przez pierwsze p godziny filmu nie mamy pewnoci, co tak naprawd si dzieje, ale zamiast chaosu i konsternacji towarzyszy nam jedynie rosnca wraz z napiciem ciekawo. W tym miejscu zaczyna te krci si gatunkowa karuzela, na ktr zabiera nas scenariusz Nolana. Dziwne zdarzenia w domu gwnych bohaterw, apokaliptyczne burze piaskowe i atmosfera zagroenia tworz wcigajcy thriller, czemu w adnej mierze nie przeszkadza fakt, e gwn osi fabuy jest farmer i jego rodzina.

V: Tak, to charakterystyczne dla filmw Nolana. Jego niebywaa umiejtno do zaintrygowania widza, wcignicia go bez reszty w kreowany na ekranie wiat daje o sobie zna i w najnowszej produkcji. To kwintesencja reyserii. Nolan jest w niej mistrzem. Chocia poprzyczepiabym si nieco do pierwszego aktu, o ktrym mowa. Jest stanowczo za dugi, mimo licznych, coraz bardziej charakterystycznych dla filmw tego reysera skrtw mylowych. Ponadto wykorzystane w nim motywy, jak np. "gadajce gowy", trc sfatygowaniem i w zasadzie mona byoby si bez nich obej. Niemniej Nolan jest niezrwnany w jeszcze jednej kwestii - zbierania powszechnie znanych czy to w popkulturze, czy w zwyczajnej codziennoci idei oraz pomysw, i nad wyraz zgrabnego wykorzystywania ich wietnie zbudowanego konglomeratu. W tym aspekcie "Interstellar" chyba najbardziej przypomina "Incepcj" - tam chodzio o sny, tutaj o elementy fantastyki naukowej. Ale o tym za chwil...

W: Thriller ustpuje miejsca sensacji z chwil dotarcia gwnego bohatera do miejsca, w ktrym znajduje odpowiedzi na nurtujce nas od pocztku pytania. Tym razem jednak zmiana tempa nie wychodzi filmowi na dobre, bo cho w oczywisty sposb naleao wyjani widzom, co i dlaczego si dzieje, a take jak gwne postaci zamierzaj temu przeciwdziaa, to przyspieszenie akcji i migawkowe skakanie od jednej wikipedycznej odpowiedzi do drugiej nieco psuje zbudowany wczeniej nastrj napitego wyczekiwania. A cho rol mdrca w dobie kryzysu peni Michael Caine, dalsza cz jego aktorskiej kreacji znacznie bardziej przypada mi do gustu. Z punktu widzenia psychologicznego realizmu nieco razi te reakcja caej grupy odnalezionych naukowcw na spotkanie Coopera (Matthew McConaughey) po tak wielu latach – "Hej, kolego z bardzo dawnych czasw! Fajnie, e znalaze nasz super tajn baz, moe chcesz wzi udzia w naszym super tajnym eksperymencie?". Nie jest to jednak moment, w ktrym rozpoczn pokaz swojego czepialstwa, bowiem "Interstellar" nie daje ku temu zbyt wielu powodw. No, chyba e bardzo chcemy udowodni, i o lotach midzygwiezdnych wiemy wicej, ni sam Nolan pomimo otrzymywanych podczas produkcji korepetycji od NASA.

V: Ale wcale nie chcemy! Nolan odwali kawa dobrej roboty, konstruujc scenariusz w aspekcie sci-fi. Bo co si tyczy mdrkowania, stawiania kawy na aw i tumaczenia naukowych niuansw za pomoc kartki i owka - ot, prawa kina mainstreamowego. Ale przebijaj tu ambicje reysera. Chcia stworzy - to wane i odpowiednie sowo - prawdziwy film science fiction; tzw. hard sf - utwr, ktry niejako wykorzysta "zdobycze" teorii nauki. "Interstellar" do pewnego momentu wrcz je eksploatuje. Ale najwicej zyskuje na wartoci wanie wtedy, gdy Nolan wkracza na tereny nauce nieodkryte - t istn ziemi niczyj midzy wiedz a fantazj. Ponadto, jak susznie zauway Pawe Frelik, prezes stowarzyszenia Science Fiction Research Association, "science fiction to przede wszystkim sposb mwienia o tu i teraz, ktry w XXI wieku jest jedynym dyskursem kulturowym systematycznie odnoszcym si do wszystkich palcych problemw naszego globu". Tego take w filmie nie brakuje.
Nolan podj ryzyko - rzuci wyzwanie widzowi, zaufa otwartoci jego umysu. Szacun. To w kocu film wysokobudetowy, cho jednoczenie kino gatunkowe. Niemniej wyniki box office'u wiadcz o tym, e ryzyko opacio si.

W: Caa fantastyka naukowa przedstawiana na tym etapie jest dowodem odwagi twrcw w tworzeniu koncepcji nowych planet, zjawisk i praw nimi rzdzcych, jak te starannoci w ich prezentowaniu. Powstao ju sporo opinii pitnujcych Nolana za rzekom nienaukowo, rakiety startujce we wntrzach budynkw czy inne filmowe mambo-jumbo, lecz osobicie postrzegam je jako wyraz frustracji krytykw pozbawionych pomysu na recenzj lub dowd na to, jak dawno nie widzielimy na ekranach owego prawdziwego science-fiction w definicyjnym znaczeniu tego terminu. "Interstellar" zdecydowanie jest jednym z nich. Ukazywanie zjawisk teoretycznie znanych, a jednak dostpnych jedynie na kartach podrcznikw, jak czarne dziury, tunele czasoprzestrzenne, przedstawienie czasu jako fizycznej wartoci, wygldu i funkcjonowania innych planet itp. od zawsze fascynowao i nioso ze sob ogromne ryzyko krytyki lub miesznoci. Nolan nie tylko atrakcyjnie przedstawia nam swoj wizj wszechwiata, spektakularnie pokazujc choby wpyw bliskoci czarnej dziury na pywy oceaniczne, ale niejednokrotnie wykazuje si wspomnian nowatorsk odwag, tak wan dla tego gatunku. Pomys na wntrze czarnej dziury – co teoretycznie niemoliwego do zbadania, a zatem take zobrazowania - uzalenienie gwnego wtku od zmian w funkcjonowaniu czasu, nieantropomorficzne roboty bdce czonkami zaogi – kiedy ostatni raz widziae takie rzeczy?

V: Poniekd w "2001: Odysei kosmicznej", a to ju wiadczy samo o sobie. Film Nolana koresponduje z arcydzieem Kubricka na wielu paszczyznach. Oba rni si jednak w kwestii zasadniczej - tym, o czym waciwie mwi. Twrca "Mechanicznej pomaraczy" pozostawi szerokie pole interpretacji poprzez nierozwizan tajemnic. Nolan nie pozwala sobie na to, mwic wprost: mio. To mio jest si potniejsz od mocy wszechwiata, od teorii wzgldnoci, od rwnolegych wymiarw - od wszystkich poruszonych w "Interstellar" zagadnie naukowych. To ona kieruje Cooperem w podry przez czarn dziur i podczas "pobytu" w hiperprzestrzeni. Naiwne? Owszem, jeli przyj za takie kwestie prymarne. Za to na pewno bardzo nolanowskie. Poza tym - niejeden twrca nie tylko filmowy poleg na zabawach z czasem. Nolan wychodzi z nich obronn rk. Sciencefictionowo "Interstellar" jest jego najwikszym atutem. Niestety troch gorzej z "przanoci" scenariusza, o ktrej powiem wicej niebawem.

W: Wraz z przeniesieniem akcji w przestrze kosmiczn nastpuje kolejna gatunkowa wolta – film z sensacyjnego staje si dramatem, na ktry skadaj si kolejno rozka z najbliszymi, niezrozumienie motywacji odchodzcego ojca przez zrozpaczon crk, ciar misji spoczywajcej na barkach zaogi oraz bezkres kosmosu, bdcego w rwnym stopniu tajemnic, co wizieniem i zbiorem zagroe. Wszystkie te elementy fascynujcego nas od zawsze wszechwiata Nolan przedstawia nadzwyczaj sprawnie, atrakcyjnie i pieczoowicie. Monta i dwik naprzemiennie pozwalaj nam dozna gbi tej bezkresnej pustki, czy to detalem osadzonym w absolutnej ciszy, czy te szerokim ujciem zilustrowanym przez fenomenalne, symfoniczne kompozycje Hansa Zimmera. Zarwno techniczne elementy filmu, jak i wietne efekty specjalne, ponownie wolne, acz nienudzce tempo akcji oraz gra aktorw tworz prawdziw podr w nieznane, w ktrej towarzyszymy im z pen chci i zaangaowaniem.

V: Tak, do warstwy realizacyjnej filmu wikszych zastrzee mie nie mona. Poza zdjciami. Zmiana etatowego operatora z Willy'ego Pfistera na Hoytego Van Hoytem nie wysza na lepsze. Co dziwi, bo Van Hoytem ma ju na koncie kilka naprawd udanych obrazw. "Interstellar" sfotografowany jest natomiast monotonnie, powtarzalnie i bez polotu - czyli odwrotnie proporcjonalnie do roboty Pfistera przy poprzednich dzieach Nolana. Przy "Grawitacji" za nie ma nawet z czym stawa. Monta - jak zawsze byskotliwy w filmach Nolana, oparty na mieszaniu miejsca i czasu - owocuje kilkoma zajmujcymi sekwencjami, zwaszcza w drugim akcie. No i muzyka, najmocniejszy techniczny element filmu. Zimmer w kocu sign w gb swego talentu i zaprezentowa zgrzebn klasyk industrialn, idealnie komponujc si z wydarzeniami przedstawianymi na ekranie, nie za autotematyczne wariacje, brzmice niczym koturnowa suita na silnik parowozowy.

W: Pomimo wszystkich atrakcji waciwych dla takiego widowiska najwikszym atutem filmu jest gra aktorw. Wszyscy odtwrcy rl pierwszego i drugiego planu nie tylko trzymaj poziom, lecz nadaj caej konwencji spjnoci, przez co wtki dotyczce spraw "pozostawionych" na Ziemi s rwnie istotne dla fabuy, co problemy zwizane z eksploracj nieznanej galaktyki. Zakres obserwowanego przez nas dramatu zmienia si z personalnego na globalny – w opowie o nadziei, jej utracie wobec nieuchronnej poraki oraz o ulubionej przez Nolana refleksji, e nawet w obliczu najwikszych wyzwa i zagroe ludzie – niestety – pozostaj ludmi i gdzie tylko si da wepchn kamstwo, egoizm i manipulacj. McConaughey, Anne Hathaway, Michael Caine, modziutka Mackenzie Foy, a nawet uyczajcy gosu samobienej, pokadowej pralce Bill Irwin swoj gr nadaj bohaterom, ich przeyciom i dziaaniom autentycznoci. A autentyczno w filmie o podrach w czasie i przestrzeni to wicej, ni wielu mogoby sobie wymarzy.

V: Musz si nie zgodzi. Autentyczno, owszem - ta w "Interstellar" trzyma si pewnie. Ale w najmniejszym stopniu budowana jest na grze aktorw. Bo najmocniej z caego towarzystwa, ktre raczye wymieni, wypada ta nieobecna - moja ulubienica Jessica Chastain. I w moim odczuciu tylko w jej ustach patetyczne bon moty i zawe komunay (coraz trudniej w przypadku nowego filmu Nolana mwi o dobrych dialogach; kto pamita one-linery z "Mroczny Rycerz powstaje" chyba przyzna mi racj) zyskuj na prawdziwoci. McConaughey zaczyna si autoparodiowa niczym Will Smith, Caine gra t sam rol co zawsze, Matt Damon (tak, on te si pojawia) jest rwnie drewniany jak zawsze, a na tyradzie Hathaway (swoj drog kolejnej mojej ulubienicy) o rzekomym wpywie mioci na zaginanie czasoprzestrzeni (WTF?!?!!) po prostu parsknem miechem. Si filmu jest to wszystko, o czym mwilimy do tej pory - elementy fantastycznonaukowe. Owa zwyczajna jego cz - nazwana przeze mnie "przan", bo najblisza statystycznemu widzowi - pozostawia nieco (lub wicej) do yczenia. Jest micho, ale niewaciwie doprawione.

W: C, na widok Damona te zaczem rozglda si za Christianem Balem - kolejnym ulubiecem reysera - ale mnie ta "potrawa" i oprawa okazaa si znacznie bardziej w smak. Jak wspomniaem na pocztku, po "Interstellar" nie spodziewaem si niczego konkretnego, a ju z pewnoci nie tego, co zobaczyem w kinie. Po wszystkich gatunkowych przemianach film ostatecznie okaza si dojrza bajk o bardzo mocnym morale, ktr ogldaem jak urzeczony, nawet kilkanacie minut po pojawieniu si kocowych napisw. Dziki doskonaej narracji nie duy si ona nawet mimo niemal trzech godzin seansu, a bez wikszego problemu mona by doda jej jeszcze czwart. Ogromnym jej atutem jest te zakoczenie, podobnie jak wikszo filmu niespieszne, nierozcignite, pozostawiajce furtk naszym wasnym domysom na temat tego, co zdarzy si dalej. W wietle tego wszystkiego tym mocniej wybrzmiewa zilustrowana kulminacyjn scen pointa Nolana, e nic we wszechwiecie nie zakrzywia czasu rwnie mocno, co porzdna, wcigajca opowie. Za to, za odwag reysera i scenarzysty w jednej osobie, a take samego Warner Bros, ktre zainwestowao w ambitny, niesztampowy "blockbuster" – 8,5 / 10. Mam nadziej, e kiedy, gdzie w innym czasie lub wszechwiecie, spotkam pana Nolana i z wdzicznoci ucisn mu rk.

V: Nie dziwi mnie twj zachwyt nad "Interstellar" i szanuj go, bo to istotnie najlepszy film, jaki mielimy dotd okazj wsplnie ocenia. Christopher Nolan jest perfekcyjnym rzemielnikiem, ma do tego wasn, zdeklarowan wizj kina i konsekwentnie j realizuje. Problem w tym, e ta optyka przestaje do mnie trafia. Twrca doskonaych pod kadym wzgldem "Prestiu", "Mrocznego rycerza" i "Incepcji" wakuje wci ten sam temat. Chwaa mu, e potrafi za kadym razem ubra go w nowatorsk, frapujc form, ale boj si, e w kocu przestanie to wystarcza. Z przekory i w ramach ostrzeenia, ale i z wci tlcego si sentymentu do reysera oraz za caoksztat "Interstellar" - filmu niemal kompletnego, lecz pozostawiajcego pewien niedosyt - wystawiam mu 6,5 / 10. Nolan, trzymasz poziom, ale opowiedz w kocu o czym innym. Bo szau nie byo. Szkoda, to jak dotd twj najsabszy film.
Podgld newsa | Skomentuj newsa

<< Nowiny | << Archiwum nowin

X Apoc - Trzynasty Schron [ v 1.0 ] & PHP by Hammer